Britt Hoogenboom

“Jij bent de enige in de kamer 
die het verhaal kan vertellen 
zoals jij dat zou doen”

Tijdens de open dag van de Willem de Kooning Academie gaf ik de workshop Verhaal in beeld: de deelnemers creëerde een beeld bij een verhaal door middel van collagetechniek.

Deze workshop is een vervolg op de workshop Perspectieven, waarbij de deelnemers een verhaal schreven bij het zien van een beeld.

In dit Poster Essay kun je inhoudelijk meer lezen over mijn onderzoek.

Ik onderzoek hoe er op een respectvolle manier gediscussieerd en gespeculeerd kan worden over beeldvorming en de persoonlijke invulling van een verhaal, waardoor er meer begrip voor elkaar kan ontstaan. 

Een onderdeel van dat onderzoek is de verkenning naar verschillende manieren van verhalen verzamelen. In de workshop Perspectieven was dit een geschreven tekst met een foto als uitgangspunt. In deze workshop Verhaal in beeld is dit omgedraaid: er wordt een beeld gecreëerd met een verhaal als uitgangspunt.

• In hoeverre creëren participanten verschillende of dezelfde beelden in hun hoofd bij het luisteren naar een verhaal?
• Lukt het participanten om dit beeld fysiek te creëren en hun interpretatie van het verhaal daarbij te vertellen?
• In hoeverre helpt het luisteren naar de verhalen van de andere participanten om blikken te verruimen?
  

Workshop

De deelnemers kregen ieder een envelop met daarin materiaal om steekwoorden te noteren, te brainstormen, schetsen en een set beelden om de collage mee te maken. 

Het verhaal wat als uitgangspunt werd genomen, is één van de verhalen is die is voortgekomen uit de workshop Perspectieven. Dat verhaal kun je hieronder lezen. Na het voorlezen kregen de deelnemers een half uur de tijd voor het maken van hun collage. Vervolgens presenteerde iedereen zijn / haar gemaakte beeld aan elkaar. 

Reflectie

De volgende reflecties zijn geschreven aan de hand van observatie en feedback van de participanten.

• De aangereikte beelden hielpen bij de inspiratie voor het maken van de collage, omdat deze zorgde voor nieuwe ideeën. Door het maken van de collage’s ontstonden er ook weer nieuwe verhalen. Hier kwam ik pas achter toen deze werden verteld bij de presentatie-ronde. Ik heb de deelnemers daarom achteraf gevraagd om het verhaal op te schrijven. 
  
  
• De collage hielp de deelnemers om hun verhaal te vertellen. Er werden beelden aangewezen en beargumenteerd waarom deze zijn gekozen. 
  
  
• De collage’s / verhalen varieerde van de jongen in het verhaal een schuilplaats aanbieden tot de herinnering van een verloren vriend van vroeger en hoe iemand zichzelf in de samenleving voelde staan. Sommige deelnemers reflecteerde dus op hun persoonlijke leven bij het luisteren naar het verhaal. Dat verhaal was het vertrekpunt, maar er werden persoonlijke ervaringen en herinneringen betrokken bij het maken van de collage. 
  
  
• Ondanks dat er keuze was uit 24 beelden, gebruikten de deelnemers veel dezelfde beelden:
  

• De collage’s zijn puur verhalend. Er worden knipsels en plaksels gemaakt met de beelden die zijn aangereikt, maar er wordt niet op 'artistieke wijze' een ingreep in een beeld gedaan waardoor de betekenis passend is voor het nieuwe verhaal. Dit is niet erg, maar het kan mogelijkerwijs ook werken wanneer er daadwerkelijk ingegaan wordt op het maken van een collage (als workshop), waardoor er ook ‘spannende’ beelden uit voortkomen. 
  
  
• Of het luisteren naar de verhalen van anderen heeft gezorgd voor empathie voor de ander heb ik niet met de participanten kunnen bespreken of ‘meten’. Dit is een aandachtspunt voor een volgende iteratie. Uit de observatie bleek echter wel dat er aandachtig naar elkaar werd geluisterd. Een van de deelnemers vertelde openhartig over zijn eigen ervaring met ‘zich anders voelen’, zowel in zijn verhaal als in de collage. De andere deelnemers gaven hem complimenten over hoe hij dit vertelde en liet zien. 
  
  

Lees meer