Kick-off: Design Research Sprint

Als kick-off van het tweede semester doorliepen we 6, 7 en 8 februari een Design Research Sprint, waarin je drie dagen aan de slag ging met je ontwerpvraag, strategie en rol als ontwerper. In deze blogpost vertel ik meer over mijn strategie het komende semester, het eerste experiment wat ik heb uitgevoerd en mijn analyses en conclusies.

− Ontwerpvraag -

Hoe kan ik met behulp van beeld
verhalen verzamelen en delen, die mensen
helpen elkaar beter te begrijpen?

Vanuit mijn bevindingen in het eerste semester wil ik verkennen of de dubbelzinnigheid en de interpretatie van een beeld of verhaal ingezet kan worden om:

het kritisch denken over een onderwerp te bevorderen;
een eerste, automatische en onbewuste eigen oordeel te heroverwegen;
in een groepssetting moeilijk bespreekbare onderwerpen (taboes) bespreekbaar te maken.

Strategie

Voor het uitstippelen van mijn strategie heb ik een schets gemaakt van de volgende drie onderdelen: mogelijke participanten, een strategisch plan omtrent experimenten en iteraties en een tijdsplanning voor het komende semester.

Participanten

Het komende semester wil ik de focus leggen op het scherper krijgen van de context en de participanten waarin en waarmee ik kan en wil werken. Deze poster bestaat uit de domeinen die ik wil verkennen: organisaties binnen de journalistiek en organisaties die zich bezig houden op educatief gebied, zowel op scholen als in publieke ruimtes zoals de bibliotheek in Rotterdam.

Om een overzicht te krijgen van de urgentie die geldt voor de verschillende participanten / organisaties, bestaat deze grafieken uit drie onderdelen:

Moeten (m)
In hoeverre móet de organisatie / móeten de participanten iets doen met de probleemstelling?
Willen (w)
In hoeverre wíl de organisatie / wíllen de participanten iets doen met de probleemstelling?
Kunnen (k)
In hoeverre kán de organisatie / kúnnen de participanten iets doen met de probleemstelling?

Strategie

In de volgende mapping is vanuit het midden (mijn ontwerpvraag / doel) naar buiten toe gewerkt.

Oranje
De (mogelijke) redenen waarom het nog niet gelukt is om het doel te bereiken.
Groen
De (mogelijke) oplossingen om het doel te bereiken.

De buitenste groene ringen kunnen uitgangspunten zijn voor vervolg-onderzoek-iteraties. In de volgende visuals heb ik delen daarvan gekoppeld aan de participant-groepen die relevant zijn voor deze iteraties.

Tijdsplanning

In deze visual is een tijdsplanning geschetst voor het komende semester, met daarin:

de te benaderen experts en participanten;
de extra trainingen en te bezoeken evenementen (Vrije keuze ruimte);
de vervolg-onderzoek-iteraties.

Experiment

Op de tweede dag van deze Sprint heb ik een eerste experiment uitgevoerd in de Centrale Bibliotheek van Rotterdam. Ik wilde dit experiment gebruiken om te verkennen in hoeverre het mogelijk is om taboes of controversiële onderwerpen makkelijker bespreekbaar te maken en of deze kan leiden tot het heroverwegen van standpunten. De case voor dit experiment was de Zwarte-Pieten-Discussie.

Koppen maken

De deelnemers werden uitgenodigd om koppen te maken bij de vier foto’s die op tafel lagen. Er was bewust gekozen om meerdere onderwerpen te presenteren, zodat het niet zou overkomen alsof dit alleen een onderzoek was naar de Zwarte-Pieten-Discussie. Daarnaast waren de andere beelden ook een back-up om te kijken hoe mensen daarop zouden reageren. Rechts van de foto’s lagen losse voorgedrukte woorden, maar het was ook mogelijk om zelf woorden toe te voegen. Tijdens het samenstellen van de koppen nam ik even afstand (maar was wel in de buurt), zodat de deelnemers de tijd hadden om rustig aan de slag te gaan.

De beelden bestonden uit een beeld van Schiphol, een groep Zwarte Pieten met een Sinterklaas, een caravan met vluchtelingen en een foto van mensen in de stad.

Onderzoeksvragen

In hoeverre stellen mensen de kop bij het beeld samen op basis van de discussie die op dit moment gaande is en zijn ze zich daarvan bewust?
In hoeverre projecteren mensen eigen standpunten in de kop?
In hoeverre helpt het bewust en visueel samenstellen van een kop bij het kritisch nadenken over het innemen van een standpunt?
In hoeverre kunnen mensen begrip opbrengen voor het perspectief van de ander?

Aannames

Het visueel schuiven met woorden en het creëren van koppen kan helpen om het kritisch denken te bevorderen;
De methode kan helpen om bewustzijn te creëren van je onbewuste aannames bij de interpretatie van een beeld (en dus ook situaties in het dagelijks leven).

Opbrengsten

De volgende koppen werden door de participanten samengesteld bij de beelden.

Analyses & conclusies

Vanuit dit experiment zijn de volgende analyses gemaakt die ik mee kan nemen naar het tweede semester. Per onderdeel geef ik aan wat er goed en wat er minder goed werkte.

Strategie

De locatie was goed, omdat er een divers publiek aanwezig was en mensen het experiment rustig uit konden voeren. Daarnaast was het ‘spelen met taal’ iets wat bij de bibliotheek past en gaven zij daarom toestemming voor het doen van het experiment.

De methode van ‘koppen maken’ werd ervaren als ‘iets leuks om te doen’. Door deze funfactor hielp het om mensen te enthousaismeren om mee te doen en kwamen er ook mensen uit zichzelf vragen stellen of over het onderwerp praten.

Het visueel maken van het kijken en denken hielp om kritisch na te denken en bewust een standpunt in te nemen bij de kop. Mensen schoven met papier of veranderde de samenstelling van de woorden.

Doordat mensen dit experiment individueel uitvoerde, miste de ervaring van de interpretatie van iemand anders. Eén koppel deed de opdracht wel samen en hierbij merkte je dat dit beter werkte. Er werd gediscussieerd over het onderwerp en uiteindelijk vroegen ze mij of ze allebei een kop mochten maken.

Experiment

Door meerdere onderwerpen tegelijk te presenteren, werd de focus niet gelegd op één onderwerp. Mensen gaven na het doen van het experiment aan deels hun eigen standpunt in de kop te hebben verwerkt en deels uit te zijn gegaan van het actuele debat wat er op dit moment gaande is. Emoties en ervaringen speelden mee bij het samenstellen van de koppen.

Tijdens het experiment merkte ik dat andere beelden meer multi-interpretabel waren dan die van de Zwarte Pieten en Sinterklaas en daardoor verrassendere resultaten opleverde. Het Zwarte-Pieten-Debat is al zo beladen, dat daar alleen een voor of tegen op wordt geprojecteerd. Het beeld van de vluchtelingen op de caravan was interessanter, omdat het enerzijds een mooi kleurrijk beeld was, maar tegelijkertijd een wereldprobleem vertegenwoordigd.

Rol

Mijn rol was om te luisteren naar de verhalen die mensen hadden wanneer ze de koppen presenteerde, te herhalen wat er werd gezegd, verbanden te leggen, samen te vatten, door te vragen en vast te leggen. Ik vond het soms lastig om daarin de juiste techniek te vinden, waarbij je mensen hun verhaal laat vertellen zonder deze zelf in te vullen. Wat werkte is dat wanneer ik aan het schrijven was, er even een stilte viel en vervolgens mensen weer meer gingen vertellen.

Medium

Het kan goed werken om de foto’s van de samengestelde koppen naast elkaar te leggen en te vergelijken. Door het individueel opereren en de snelheid van het experiment heb ik de opbrengsten alleen snel en praktisch gedocumenteerd. Het is jammer dat ik de ervaring en het proces van het samenstellen van de koppen alleen heb geobserveerd, maar niet heb gedocumenteerd. Het zou mooi zijn om van bijvoorbeeld bovenaf te filmen wanneer mensen bezig zijn met het experiment.

Conclusies

Voor dit experiment koos ik de Zwarte-Pieten-Discussie als case-onderwerp. Ik merkte tijdens het experiment dat ik onbewust meer geïnteresseerd was in de uitkomsten van de andere beelden die erbij lagen, omdat deze meer multi-interpretabel waren en daardoor verrassendere resultaten, verhalen en gesprekken opleverde. Ik ben mede daardoor tot de conclusie gekomen dat ik niet de focus wil leggen op één specifiek onderwerp. Mijn strategie het komende semester is om na te gaan welke onderwerpen bespreekbaar moeten worden gemaakt bij de nog te benaderen organisaties en vanuit daar ook passende strategie / methode onderzoeken en ontwikkelen per iteratie. Het hoofdthema daarboven blijft ‘Onbewuste beeldvorming & interpretatie’, wat op meerdere vlakken kan zorgen voor onbegrip voor elkaar.

Ook heb ik voor mezelf scherper gekregen dat de methoden die ik hanteer veelal uit drie fases bestaan:

Participanten iets laten doen, zonder dat ze bewust met het onderwerp bezig zijn dat ik onderzoek;
Op verpakte wijze confronteren met hun gedrag;
En mogelijk daardoor bewustzijn creëren over het onderwerp.

Daarnaast ben ik me steeds meer bewust van de persoonlijke wens om ook iets met de verzamelde verhalen te kunnen doen als ontwerper. Ik wil enerzijds de momenten van experimenten en interventies gebruiken om verhalen te verzamelen, te delen en daarmee meer begrip voor elkaar te creëren. En anderzijds ook artistiek te werk gaan met deze verkregen data: een persoonlijk project als grafisch ontwerper. Ik wil daarom einde van dit tweede semester of begin van het derde semester ook meer kunstenaars en ontwerpers benaderen die affiniteit hebben met deze manier van werken en ontwerpen.